METRUM  (takt)  -  podstawowe  rodzaje  i  oznaczenia

Termin  "metrum" (lub "takt")  oznacza  ile  jednostek  czasu  trwa  każdy  takt  w  danym  utworze  (w  nutach  poszczególne takty  oddzielone  są  pionowymi kreskami).

Potocznie  używa  się  też  określenia  "rytm", ale  termin  ten  jest  zarezerwowany  dla określenia  charakterystycznego  rytmu  danego  utworu, n.p. rytm  tanga, rytm  poloneza, rytm  krakowiaka  i  t.p.


Rozróżnia  się  dwie  zasadnicze  grupy  metrum  -  parzyste  i  nieparzyste.

 

Podstawowe  metrum  parzyste  to  "4/4", czyli  takt  trwa  4  jednostki  czasowe  (mówi się  też  -  zwłaszcza  w  trakcie  ćwiczenia  -  że  takt  liczymy  na  4  -  raz, dwa, trzy, cztery, albo  -  że  np. gitarzysta  uderza  akord  4  razy).
Bardzo  rozpowszechnione  jest  też  oznaczenie  tego  metrum  jako  "C".


Podstawowe  metrum  nieparzyste  to  "3/4", czyli  takt  trwa  3 j.cz.  (liczymy  takt  na  3, gitarzysta  uderza  akord  3  razy).

Takty  w  obu  rodzajach  metrum  mogą  być  wypełnione  nutami  o  różnej  długości a  mianowicie:
-  cała  nuta                -  o  długości  4 j.cz.  (1  nuta  wypełnia  takt  o  metrum  4/4)
-  półnuta                    -  o  długości  2 j.cz.  (2  nuty  wypełniają  takt  4/4)
-  ćwierćnuta              -  o  dlugości  1 j.cz.  (4  nuty wypełniają  takt  4/4)
-  ósemka                   -  o  długości  1/2 j.cz. (8  nut wypełniają  takt  4/4)
-  szesnastka             -  o  długości  1/4 j.cz. (16  nut wypełniają  takt  4/4)
-  trzydziestodwójka  -  o  długości  1/8 j.cz. (32  nuty wypełniają  takt  4/4)
oraz  nutami  przedłużonymi  o  polowę :
-  cała  nuta  z  kropką                -  o  długości  6 j.cz. (nie  pasuje  do  metrum  4/4)
-  półnuta  z  kropką                    -  o  długości  3 j.cz. (1  nuta  wypełnia  takt  3/4)
-  ćwierćnuta  z  kropką              -  o  dlugości  1,5 j.cz.
-  ósemka  z  kropką                   -  o  długości  3/4 j.cz.
-  szesnastka  z  kropką             -  o  długości  3/8 j.cz.
-  trzydziestodwójka  z  kropką  -  o  długości  3/16 j.cz.

Z  powyższego  zestawienia  widać, że :
-  takt  4/4  może  być  wypelniony  dowolną  kombinacją  w.w.  nut  byle  tylko  suma j.cz. wynosila  4, n.p.:  półnuta + ćwierćnuta + ósemka + 2 szesnastki

(suma j.cz. =  2 + 1 + 1/2 + 2x1/4 = 4)

oraz  że  n.p.:
-  dwie  półnuty  można  zastąpić  półnutą  z  kropką  i  ćwierćnutą
-  dwie  ćwierćnuty  -  ćwierćnutą  z  kropką  i  ósemką i  t.d.

Istnieją  też  inne  takty  o  metrum  parzystym  -  2/4,  4/8,  które  mogą  być  wypełniane półnutami, lub  dowolną  kombinacją  nut  "drobniejszych"  byle  tylko  suma  j.cz. wynosila  2.

Do  taktów  o  metrum  parzystym  zalicza  się  też  6/8  i  12/8, które  zawierają  -  odpowiednio  -  2  i  4  ćwierćnuty z kropką  (takt  liczymy  raz i i, dwa i i, gitarzysta  uderza 6 razy  z  akcentem  na  raz  i  dwa  oraz  liczymy  raz i i, dwa i i, trzy i i, cztery i i,  gitarzysta  uderza  12  razy  z  akcentem  na  raz, dwa, trzy, cztery).


Analogiczne  uwagi  i  zasady  dotyczą  metrum  3/4.

Tutaj  też  istnieją  inne  takty  -  3/8,  9/8. Pierwszy może  być  wypełniony  ćwierćnutą z  kropką, lub  dowolną  kombinacją  nut  "drobniejszych"  byle  tylko  suma  j.cz. wynosila  3/8, natomiast  drugi  zawiera  3  ćwierćnuty z kropką  (takt  liczymy  raz i i, dwa i i, trzy i i, gitarzysta  uderza  9  razy  z  akcentem  na  raz, dwa, trzy).

 

Niezależnie  od  rodzaju  metrum, wszystkie  nuty  (bez  kropki)  mogą  być  dzielone  na 3 części  i  towarzyszy  temu  specjalne  oznaczenie  -  klamra  z  cyfrą  3, lub  tylko  cyfra  3  i  winny  być  wykonane  w  tym  samym  czasie  co  przed  podziałem.


Omawiane  tu  zagadnienia  zilustrowano  na  poniższym  przykładzie:


Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Google AdSense

Google AdSense (2)

Rozmowy On-line (ShoutBox)

Musisz być zalogowany by móc pisać

Ostatnio na forum

Więcej tematów »

Prywatne Wiadomości

Nie jesteś zalogowany.

Aktualna wycena

 

Wspieraj finansowo nasz Serwis.

Nowi Użytkownicy

  • bercik
  • MAREK
  • grzesiek513
  • gital
  • Kibzik

Użytkownicy On-line

Odwiedza nas 29 gości oraz 0 użytkowników.

SPRZEDAM GRAMSAM.PL